• English
  • Pierwszy rejs badawczy statku r/v OCEANOGRAF po remoncie klasowym

    Pierwszy rejs po próbach morskich odbył statek badawczy UG R/V Oceanograf.  Podczas niego, naukowcy przeprowadzili badania biologiczne i hydrologiczne. Realizowane są kolejne rejsy z wykorzystaniem najnowocześniejszej jednostki naukowo-badawczej na Bałtyku.

    Statek badawczy UG R/V Oceanograf przeszedł miesięczny remont klasowy, przeprowadzony po pierwszych pięciu latach eksploatacji. – Poszczególne elementy zostały sprawdzone przez odpowiednie służby. Na statku nie było większych usterek – informuje Filip Dąbrowski z Biura Pełnomocnika Rektora ds. Infrastruktury Morskiej– Uwagi wymagało kilka elementów jak np. część posadzek w najbardziej uczęszczanych miejscach. Odświeżono i „przebanderowano” zewnętrzne poszycie statku wraz ze zmianą loga – dodajeTym samym statek został dopuszczony do dalszej eksploatacji na kolejne pięć lat. Remont wykonała firma NET MARINE – Marine Power Service Sp. z o.o., a odbył się na terenie stoczni MW w Gdyni.

    Na początku października przeprowadzono pierwszy rejs, po dokowaniu jednostki. Pracownicy i studenci Instytutu Oceanografii UG przeprowadzili podczas niego pierwsze badania w dziewięciu punktach Zatoki Puckiej. – Przeprowadzono sprawdzenie stanu siedlisk ryb przydennych w rejonie Kawernowego Podziemnego Magazynu Gazu Kosakowo – informuje dr hab. Mariusz Sapota, prof. UG, dyrektor Instytutu Oceanografii Wydziału Oceanografii i Geografii UG.  – Zbadano min. pokrycie dna przez makrofity, pobierając próbki roślin oraz podstawowe parametry hydrologiczne wody: temperaturę, zasolenie oraz natlenienie. W pracach wykorzystano pojazd podwodny oraz dokonano także połowu ryb w tym rejonie – wyjaśnia dr hab. Mariusz Sapota, prof. UG.

    Pierwszy rejs badawczy

    Jak informują uczestnicy w każdym punkcie wykonano, sondą CTD, profile od powierzchni do dna określające temperaturę, zasolenie i natlenienie wody. Kolejnym etapem prac były połowy ryb we wszystkich wyznaczonych punktach. Na ośmiu z nich wystawiono wielopanelowych zestawy sieci skrzelowych, a na najgłębszym punkcie (14B) wykonano zaciąg włokiem dennym. Następnego dnia przystąpiono do szczegółowej analizy ichtiologicznej połowów. Najnowocześniejszy i najwszechstronniejszy statek naukowo-badawczy w rejonie Morza Bałtyckiego, kontynuuje badania oceanograficzne w różnych rejonach Bałtyku.

    Skład ekipy naukowej:

    praca pojazdem podwodnym: dr Jakub Idczak, mgr Patryk Pezacki,

    podwodny zbiór makrofitów: mgr Piotr Jakub Cybula, mgr Maciej Stanisław Nocny,

    połowy i analizy ryb: dr Anna Ewa Dziubińska, mgr Agata Turowicz-Cybula, mgr Maciej Jakub Kramkowski, mgr Marta Ewa Kucharska, mgr Kaja Patrycja Czajkowska, Przemysław Dariusz Kopania, Adam Marek Makatun, dr hab. Mariusz Remigiusz Sapota (kierownik rejsu).

    Foto ze stoczni: Maciej Wróblewski @maciekthecreator

    Foto z rejsu: Anna Dziubińska

    r/v OCEANOGRAF NA STOCZNI

    Wprowadzenie statku na miejsce przeglądu

    w sierpniu br. w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni rozpoczął się przegląd klasowy statku r/v OCEANOGRAF. Celem przeglądu jest potwierdzenie, że statek, jego urządzenia i wyposażenie odpowiadają wymaganiom przepisów klasyfikacji i budowy statków morskich. Świadectwo klasy odnawiane jest okresowo, zwykle co 5 lat. Uzyskanie odnowienia klasy wiąże się z koniecznością wykonania na jednostce prac o charakterze remontowym oraz wymiany części urządzeń i wyposażenia.

    Moment zrzucania łańcuchów kotwicznych

    Największe prace koncentrują się wokół przeglądu i zabezpieczenia kadłuba statku oraz jego napędu.

    LATO Z FOKĄ

    W dniu 06.07 oraz 20.07 statek R/V Oceanograf gościł w Porcie Hel jako atrakcja dla uczestników akcji “Lato z Foką”, organizowanej przez Uniwersytet Gdański. Nasz statek był zarówno częścią gry terenowej jak i atrakcją do zwiedzania! Dla chętnych szczęśliwców było możliwe wygranie wejściówki na “Oceanografa”, na pokładzie nasza wykwalifikowana załoga była cały czas do usług odwiedzających. Zwiedzanie statku zaczynaliśmy od pokazania pokładów roboczych i sprzętu jakim dysponuje statek, następnie omawialiśmy jego budowę oraz znajdujący się na nim sprzęt badawczy wraz z jego możliwościami, kolejno odwiedzający mogli zajrzeć na mostek kapitański, do kajut przygotowanych dla naukowców, mesę wraz z kuchnią, kończąc zwiedzanie w sekcji laboratoriów pokładowych. Trzeba przyznać, że pozytywnym zaskoczeniem było aż tak duże zainteresowania możliwością zwiedzania naszego statku oraz ilości pytań jaką zasypywały nas zwiedzający! Mamy nadzieję, że wraz z naszą załogą sprostaliśmy wyzwaniom związanymi z tak niecodziennym dla nas wydarzeniem oraz że zaspokoiliśmy ciekawość wszystkich, którzy odwiedzili “Oceanografa”.

    Tekst: Filip Dąbrowski

    Zdjęcia: Maciek Wróblewski, Maks Kacperski

    Szanowny Panie Dyrektorze,

    Z przyjemnością chciałbym poinformować o tym, że rejs badawczy naszym statkiem R/V „Oceanograf”, który odbył się w dniach 6–9.10.2020 przebiegał bez zakłóceń i zakończył się sukcesem naukowym. Plany badawcze, dotyczące pomiarów grawimetrycznych, realizowanych we współpracy z Wydziałem Inżynierii Lądowej i Środowiska Politechniki Gdańskiej, zostały w dużej części zrealizowane. Pozyskaliśmy unikatowe dane grawimetryczne z obszaru wschodniej części Polskiej Strefy Ekonomicznej Morza Bałtyckiego. Warunki meteorologiczne, powodujące zbyt wysoki poziom falowania w północnej części obszaru badań, nie pozwoliły na zebranie dostatecznie dokładnych danych w tym rejonie. W pozostałej części obszaru, w Zatoce Gdańskiej oraz jej otoczeniu, dokonaliśmy bardzo dokładnych pomiarów pola grawitacyjnego.

    Sukces naszego rejsu badawczego nie byłby możliwy bez fachowego wsparcia ze strony Pana Kapitana Piotra Mrozowskiego. Dzięki dobrej współpracy z Panem Kapitanem można było modyfikować ścieżki pomiarowe oraz dostosowywać kursy statku, w zależności od warunków meteorologicznych i falowych.

    Na statku, zarówno podczas instalacji i kalibracji aparatury pomiarowej, która rozpoczęła się już 1.10.2020, jak i podczas samego rejsu, panowała wspaniała atmosfera. Odczuwaliśmy, wraz ze współpracownikami z Politechniki Gdańskiej, życzliwość i chęć pomocy całej załogi statku, za co przy tej okazji chciałbym bardzo podziękować.

    Mam nadzieję, że współpraca naukowa z Politechniką Gdańską, w zakresie grawimetrii i modelowania w polskiej strefie Morza Bałtyckiego, będzie się dobrze rozwijać. Czeka nas teraz etap opracowywania i analizy pozyskanych danych. Będę informował o postępach i uzyskanych wynikach naukowych.

    Z poważaniem,

    Dr Witold Cieślikiewicz

    Professor at University of Gdansk,
    Institute of Oceanography

    Poniżej artykuł ze strony Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego

    PIG-PIB BADA KONKRECJE BAŁTYCKIE

    W dniach 10 – 15 sierpnia i 22 – 25 września b.r. odbyły się rejsy badawcze na statku Uniwersytetu Gdańskiego r/v „Oceanograf” w ramach współpracy naukowej pomiędzy Instytutem Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego i Państwowym Instytutem Geologicznym. Inicjatorami współpracy byli dr hab. Leszek Łęczyński prof. UG i prof. dr hab. Szymon Uścinowicz z Oddziału Geologii Morza PIG-PIB.

    Badania ze statku r/v Oceanograf przeprowadzono na poligonie badawczym o wymiarach 5×5 km położonym ok. 60 km na północ od Rozewia (Rys. 1). Rejon ten został wyznaczony na podstawie prac kartograficznych prowadzonych przez OGM PIG-PIB w latach 70 i 80 ubiegłego stulecia. Udokumentowano wówczas miejsca występowania konkrecji  Fe-Mn, natomiast zakres prowadzonych wówczas prac nie przewidywał określenia zasobów konkrecji ani szczegółowych badań geochemicznych i mineralogicznych.


    Rys. 1. Lokalizacja poligonu badawczego

    Celem tegorocznych badań było wstępne rozpoznanie warunków geologiczno-środowiskowych i zasobów konkrecji żelazowo-manganowych w rejonie Progu Gotlandzko-Gdańskiego. W pierwszym rejsie udział brali dr hab. Leszek Łęczyński prof. UG oraz dr Urszula Pączek i mgr Lesław Mil z PIG-PIB. Przy udziale firmy “Geo Ingenieurservice Polska” wykonano wówczas profilowanie przy użyciu echosondy wielowiązkowej i sonaru bocznego, w wyniku czego uzyskano wysokiej rozdzielczości  cyfrowy model rzeźby dna oraz mozaikę sonarową odzwierciedlająca rodzaj i rozmieszczenie osadów na powierzchni dna. Spektakularnym osiągnięciem jest udokumentowanie po raz pierwszy w polskich obszarach morskich i po raz drugi w Bałyku śladów dryfu gór lodowych (tzw. plough marks) (Rys. 2) powstałych w początkowym etapie rozwoju morza Bałtyckiego, fazie Bałtyckiego Jeziora Lodowego, ok. 15-12 tys. lat temu.


    Rys. 2. Ślady dryfu gór lodowych – tzw. plough marks (wykonawca mapy: “Geo Ingenieurservice Polska”)

    Drugi rejs poświęcony był poborowi próbek osadów i konkrecji Fe-Mn. W pierwszym etapie rejsu pobrano próbki w siatce 1×1 km (1 stanowisko na 1 km2) za pomocą próbnika skrzynkowego (box-corer) pobierającego osad o nienaruszonej strukturze z dna o powierzchni 600 cm2 oraz za pomocą czerpacza typu Van Veen zbierającego osad z powierzchni 1000 cm2. Pobrano w ten sposób 50 próbek osadów i konkrecji na 25 stacjach badawczych. W drugim etapie rejsu, w jednym z kwadratów o pow. 1 km2 pobrano próbki konkrecji za pomocą czerpacza Van Veena z 25 stacji badawczych w siatce co 200 m oraz dodatkowo 17 próbek z wniesień i zagłębień dna wzdłuż wyznaczonego profilu batymetrycznego. W poborze próbek uczestniczyli dr hab. Leszek Łęczyński prof. UG oraz prof. Szymon Uścinowicz, dr Urszula Pączek i dr Karol Zglinicki  z PIG-PIB, a także dr hab. Paweł Bylina prof. PW z Katedry Gospodarki Przestrzennej i Nauk o Środowisku Przyrodniczym Politechniki Warszawskiej i mgr Michał Banaś z Instytutu Nauk Geologicznych PAN w Krakowie.

    Zebrany, wyjątkowo obfity materiał badawczy poddany zostanie w najbliższym czasie badaniom wstępnym, pozwalającym na wykonanie map stopnia pokrycia dna konkrecjami oraz ustalenia zależności koncentracji konkrecji od rzeźby dna i rodzaju osadów. Następnie, po rozpoznaniu możliwych źródeł finansowania, przygotowany zostanie projekt na szczegółowe badania geochemiczne i mineralogiczne.

    Podkreślić należy, że koszty eksploatacyjne statku zostały pokryte w całości przez Uniwersytet Gdański z dotacji na utrzymanie aparatury naukowo – badawczej natomiast udział pracowników PIG-PIB w rejsach został sfinansowany z subwencji MNiSW (zadanie 68.2701.2000.00.0).

    Tekst: Szymon Uścinowicz

    Zdjęcia: Michał Banaś, Leszek Łęczyński, Urszula Pączek